10 เหตุการณ์แห่งปี 2022 ที่เปลี่ยนโลก: คู่มือผู้ติดตามข่าวสาร

ปี 2022 ถือเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญของศตวรรษที่ 21 โดยเหตุการณ์อันดับหนึ่งที่ส่งผลกระทบมากที่สุดคือ การที่รัสเซียภายใต้ Vladimir Putin สั่งบุกยูเครนเมื่อวันที่ 24 กุมภาพันธ์ 2022 ปฏิบัติการพิเศษทางทหารครั้งนี้ทำให้ยุโรปกลับเข้าสู่สงครามเต็มรูปแบบอีกครั้งนับตั้งแต่สงครามบอลข่าน มีผู้ลี้ภัยมากกว่า 8 ล้านคน และราคาน้ำมันพุ่งสูงเกิน 120 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล ขณะเดียวกัน การเสียชีวิตของสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2 เมื่อวันที่ 8 กันยายน พร้อมด้วยการเปลี่ยนนายกรัฐมนตรีอังกฤษถึง 3 คนใน 2 เดือน สะท้อนถึงความผันผวนทางการเมืองโลก สำหรับผู้ที่ต้องการติดตามข้อมูลเชิงลึกเกี่ยวกับผลกระทบต่อเศรษฐกิจไทย สามารถศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมจากเว็บไซต์เนื้อหาไก่ชน พันธุ์ไก่ชน ซึ่งรวบรวมการวิเคราะห์จากหลายมิติไว้อย่างครบถ้วน

เรียนรู้เพิ่มเติม

A person points to Africa on a world map, engaging with a student.
Photo by Yan Krukau on Pexels

ภาพรวม 10 อันดับเหตุการณ์สำคัญแห่งปี 2022

ก่อนเจาะลึกแต่ละประเด็น นี่คือตารางสรุปที่จัดอันดับตามระดับผลกระทบต่อเวทีโลกและประเทศไทย:

สงครามรัสเซีย-ยูเครน — ผลกระทบระดับโลก กระทบราคาพลังงานและอาหาร
การสวรรคตของควีนอลิซาเบธที่ 2 — สิ้นสุดยุคการปกครอง 70 ปี
ศาลสูงสหรัฐฯ พลิกคำตัดสิน Roe v. Wade — เปลี่ยนสิทธิสตรีทั่วโลก
ฟุตบอลโลก 2022 ที่กาตาร์ — อาร์เจนตินาคว้าแชมป์โดยเมสซี่
การเลือกตั้งกลางเทอมสหรัฐฯ — พรรครีพับลิกันทำได้ตามคาด
จีนประชุมใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์ — สี จิ้นผิง สถาปนาอำนาจ 3 สมัย
วิกฤติเศรษฐกิจศรีลังกา — ประเทศล้มละลายครั้งแรกในเอเชีย
การประท้วงในอิหร่าน (กรณีมาห์ซา อามีนี) — ขยายวงทั่วตะวันออกกลาง
COP27 ที่อียิปต์ — ประเทศร่ำรวยจ่ายค่าชดเชยภูมิอากาศ
Top Gun: Maverick ทำรายได้ทะลุ 1.48 พันล้านดอลลาร์ — ฟื้นฟูอุตสาหกรรมภาพยนตร์หลังโควิด

เรียนรู้เพิ่มเติม

#1 สงครามรัสเซีย-ยูเครน: จุดเปลี่ยนที่ส่งผลกระทบมากที่สุด

สงครามรัสเซีย-ยูเครนคือเหตุการณ์อันดับหนึ่งที่เปลี่ยนโลกปี 2022 อย่างไม่ต้องสงสัย เมื่อเวลา 05:00 น. ของวันที่ 24 กุมภาพันธ์ ตามเวลาท้องถิ่น ประธานาธิบดี Vladimir Putin ประกาศปฏิบัติการทางทหารพิเศษในดินแดนยูเครน โดยอ้างเหตุผลเรื่องการปกป้องชนกลุ่มน้อยและลดทอนอำนาจทางทหารของ NATO การบุกครั้งนี้ทำลายสถิติอันยาวนานว่าด้วยสันติภาพในยุโรปหลังสงครามโลกครั้งที่ 2

ผลกระทบที่ตามมามีมหาศาล องค์การสหประชาชาติระบุว่ามีผู้ลี้ภัยมากกว่า 8.2 ล้านคนอพยพออกจากยูเครน และอีก 6.5 ล้านคนกลายเป็นผู้พลัดถิ่นภายในประเทศ ขณะที่ธนาคารโลกประเมินว่าเศรษฐกิจยูเครนหดตัวถึง 35.1% ในปี 2565 ราคาน้ำมันดิบ Brent พุ่งแตะ 139 ดอลลาร์ต่อบาร์เรลในเดือนมีนาคม ส่งผลต่อต้นทุนพลังงานทั่วโลก สำหรับประเทศไทย ราคาน้ำมันดีเซลพุ่งสูงเกินลิตรละ 40 บาทเป็นครั้งแรกในรอบหลายปี

Demolished buildings in Borodyanka, Ukraine, showcasing urban devastation.
Photo by Алесь Усцінаў on Pexels

นอกจากมิติทางทหาร สงครามยังเปลี่ยนดุลอำนาจทางเศรษฐกิจ โดยสหภาพยุโรปประกาศคว่ำบาตรรัสเซียหลายรอบ รวมมูลค่ากว่า 300,000 ล้านดอลลาร์ ขณะที่รัสเซียตอบโต้ด้วยการระงับการส่งก๊าซธรรมชาติผ่านท่อ Nord Stream 1 การเปลี่ยนแปลงนี้ทำให้ยุโรปเร่งหาแหล่งพลังงานทดแทน ส่งผลดีต่อผู้ส่งออก LNG อย่างสหรัฐอเมริกาและกาตาร์ นักวิเคราะห์จาก Council on Foreign Relations ระบุว่า "future historians may come to regard 2022 as a hinge in history" ซึ่งสะท้อนว่าเหตุการณ์นี้จะถูกบันทึกไว้ในหน้าประวัติศาสตร์อย่างแน่นอน

เรียนรู้เพิ่มเติม

#2 การสวรรคตของควีนอลิซาเบธที่ 2: สิ้นสุดยุค 70 ปี

การสวรรคตของสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2 แห่งสหราชอาณาจักรเมื่อวันที่ 8 กันยายน 2022 ณ พระราชวัง Balmoral ในสกอตแลนด์ นับเป็นการสิ้นสุดยุคการปกครองที่ยาวนานที่สุดในประวัติศาสตร์อังกฤษ 70 ปี 7 เดือน พระองค์ขึ้นครองราชย์ตั้งแต่ปี 2495 และทรงเป็นสัญลักษณ์ของเสถียรภาพของสถาบันกษัตริย์อังกฤษ

พระราชโอรส สมเด็จพระเจ้าชาลส์ที่ 3 ขึ้นครองราชย์ต่อทันที แต่ช่วงเวลาเดียวกันนั้น สหราชอาณาจักรเผชิญวิกฤติทางการเมืองครั้งใหญ่ Boris Johnson ถูกบังคับให้ลาออกจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรีในเดือนกรกฎาคม หลังสมาชิกรัฐสภาพรรคอนุรักษ์นิยมลาออกกว่า 50 คน Liz Truss ขึ้นดำรงตำแหน่งแทน แต่อยู่ได้เพียง 45 วัน ก่อนถูกแทนที่โดย Rishi Sunak ทำให้อังกฤษมีนายกรัฐมนตรีถึง 3 คนในเวลาเพียง 2 เดือน ตัวเลขดังกล่าวสะท้อนถึงความไม่มั่นคงทางการเมืองที่รุนแรงที่สุดในรอบหลายทศวรรษ

[Internal Link: ผลกระทบของ Brexit ต่อเศรษฐกิจยุโรป]

#3 ศาลสูงสหรัฐฯ พลิกคำตัดสิน Roe v. Wade: การเปลี่ยนแปลงสิทธิสตรี

เมื่อวันที่ 24 มิถุนายน 2022 ศาลสูงสหรัฐอเมริกามีคำตัดสินในคดี Dobbs v. Jackson Women's Health Organization ด้วยคะแนน 6-3 ยกเลิกคำตัดสิน Roe v. Wade ปี 2516 ที่รับรองสิทธิ์ในการทำแท้ง คำตัดสินนี้ส่งผลให้แต่ละรัฐสามารถกำหนดกฎหมายทำแท้งของตนเองได้ โดยหลายรัฐทางใต้และมิดเวสต์ออกกฎหมายห้ามทำแท้งเกือบทุกกรณี

ผลกระทบไม่ได้จำกัดอยู่แค่สหรัฐฯ เพราะหลายประเทศในละตินอเมริกาและยุโรปต่างออกมาแสดงความกังวล โดยเฉพาะอย่างยิ่งกลุ่มสิทธิสตรีในโปแลนด์และอิตาลี ในสหรัฐฯ มีการประท้วงมากกว่า 400 เมืองทั่วประเทศ องค์กร Center for Reproductive Rights ระบุว่าผู้หญิงชาวอเมริกันกว่า 21.9 ล้านคนอาศัยอยู่ในรัฐที่จำกัดสิทธิ์การทำแท้งอย่างเข้มงวด สถิตินี้ทำให้การเลือกตั้งกลางเทอมเดือนพฤศจิกายนกลายเป็นการลงประชามติเรื่องสิทธิสตรีโดยพฤตินัย

A diverse group of protesters gathers in Toronto holding signs advocating for social change.
Photo by Tofunmi on Pexels

#4 ฟุตบอลโลก 2022 ที่กาตาร์: มหกรรมกีฬาที่แพงที่สุดในประวัติศาสตร์

ฟุตบอลโลก 2022 จัดขึ้นระหว่างวันที่ 20 พฤศจิกายน ถึง 18 ธันวาคม ณ ประเทศกาตาร์ นับเป็นครั้งแรกที่ตะวันออกกลางได้รับเลือกให้เป็นเจ้าภาพ งบประมาณก่อสร้างสนามและโครงสร้างพื้นฐานสูงถึง 220,000 ล้านดอลลาร์ ทำลายสถิติทุกครั้งที่ผ่านมา แม้จะมีข้อวิพากษ์เรื่องสิทธิมนุษยชนและสภาพอากาศที่ร้อนจัด แต่ทัวร์นาเมนต์นี้ก็มอบความทรงจำอันยิ่งใหญ่

ทีมชาติอาร์เจนตินาภายใต้การนำของ Lionel Messi คว้าแชมป์โลกสมัยที่ 3 ด้วยการเอาชนะฝรั่งเศสในรอบชิงชนะเลิศ แมตช์ที่จบลงด้วยการดวลจุดโทษ 4-2 หลังเสมอกัน 3-3 ในเวลา 120 นาที นับเป็นการปิดตำนานการรอคอยแชมป์โลกของเมสซี่ที่ยาวนานถึง 16 ปี ขณะที่ Kylian Mbappé ทำแฮตทริกในรอบชิง กลายเป็นผู้เล่นคนที่สองในประวัติศาสตร์ที่ทำได้ในนัดชิงรองจาก Geoff Hurst

เรียนรู้เพิ่มเติม

Joyful crowd celebrating soccer victory with flags in Mexico City streets.
Photo by Alvaro Camacho on Pexels

#5 การเลือกตั้งกลางเทอมสหรัฐฯ และการสอบสวนโดนัลด์ ทรัมป์

การเลือกตั้งกลางเทอมของสหรัฐอเมริกาเมื่อวันที่ 8 พฤศจิกายน 2022 พรรครีพับลิกันชนะเสียงข้างมากในสภาผู้แทนราษฎรด้วยจำนวน 222 ที่นั่ง แต่ผลงานของพรรคกลับอ่อนกว่าที่นักวิเคราะห์คาดการณ์ไว้ ขณะที่วุฒิสภายังคงอยู่ภายใต้การควบคุมของพรรคเดโมแครต นับเป็นการเลือกตั้งครั้งแรกนับตั้งแต่เหตุการณ์จลาจลที่อาคารรัฐสภาเมื่อวันที่ 6 มกราคม 2564

ในช่วงเวลาเดียวกัน อดีตประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์เผชิญการสอบสวนหลายคดี ทั้งการสอบสวนเอกสารลับที่ Mar-a-Lago และการสอบสวนเหตุจลาจลวันที่ 6 มกราคม เมื่อวันที่ 8 สิงหาคม FBI บุกค้นบ้านพักของทรัมป์ในฟลอริดา ยึดเอกสารลับกว่า 103 แผ่น นับเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ที่อดีตประธานาธิบดีถูกบุกค้นบ้าน

A picturesque view of the US Capitol Building in Washington, DC, under a clear sky.
Photo by terry bazemore iii on Pexels

#6 สี จิ้นผิง สถาปนาอำนาจ 3 สมัย: จุดเปลี่ยนของจีน

การประชุมใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์จีนครั้งที่